Lavanda no teu recanto

Foto: gpdata

Propiedades. Aromática e medicinal. Úsase moito en colonias e perfumes e en aromaterapia para facilitar o sono. Tamén se emprega en infusións para aromatizar.

Os seus ramalliños floridos secos métense en bolsiñas de tea tanto para meter nos armarios dando un bo cheiro á roupa coma tamén para evitar a couza, ese ser vivo que tanto mal pode facer na roupa que movemos pouco.


Vai moi ben ao lado das roseiras para evitar o pulgón (tampouco fai milagres) e visualmente coma contrapunto de cor.

Solo. Dáse ben en solos secos e pouco fértiles. Calquera solo pode ser bo se drena ben e está moi exposto ao sol.

Exposición. Acaille ben un lugar solleiro (moito sol). É planta de clima mediterráneo.
Resiste ben o frío.

Reprodución. Multiplícase espichando anacos das súas póliñas de 10 - 15 cm. Tamén se pode dividir o mato de lavanda.

Poda. Recórtaa en abril e ao rematar a floración (abona despois de recortar, só se a queres máis vizosa). É conveniente podala para que non se faga desgarbada e se afee. Tamén se poda con forma redondeada cando hai varios arbustos formando un conxunto.

LAVANDA

Lavandula angustifolia

É un pequeno arbusto aromático de medio metro de alto e outro tanto de

largo, aínda que pode ser máis alta.

As súas follas son estreitas (angustifolias = follas estreitas) e glaucas (verde agrisalladas). A súa flor ten forma de espiga, de cor azul lilácea.

É frecuente en xardín de herbas aromáticas, por ser decorativa e aromática á vez, pode tamén facer un bordo ou unha sebe baixa, recortada ou libre, moitas veces nas beiras de un paseo.

Ademais da lavanda angustifolia hai outras moitas variedades, algunhas silvestres outras de cultivo ou xardinería: L. dentata, L. stoechas (coñecida como cantroxo, cantroxiña... e existente como silvestre en diversas zonas moi soleadas dos nosos montes) …

Despois de 5 anos é mellor renovar estas plantas para manter unha forma bonita, aínda que pode durar bastante máis anos.


Cultivada e moi utilizada na Provenza, no surleste de Francia. De aí son moi coñecidos os seus perfumes de lavanda.

Recanto

Este recanto, pequeno el, ofrece unha importante variedade de cores. Ai, mais como nas feiras, aínda damos máis polos mesmos cartos: esa sinfonía de cores muda co tempo ao longo do ano.


Subimos a oferta para que non quede aí a cousa: mentas, xarxa e santolina danlle un cheiriño acolledor.


Para os máis inconformistas: as pedras de granito, redondas coma os nosos montes, fanlle o aconchego ao noso recanto.


Non fai falta moito para facer unha delicia. E quen non ten un recuncho?!

Mentas

Hai moitas variedades de mentas. Ademais, cambian bastante segundo o tipo de terra na que bebe e come, e a cantidade de sol que reciban. O seu cheiro, sempre a menta, tamén pode ser moi diferente: moi forte coma o da foto, suave nos poexos, moi mentolado...


As máis coñecidas son o poexo, a menta verde e a menta piperita (esta realmente é un híbrido).


A menta verde (Mentha spicata = M. viridis) é moi utilizada polos árabes para o seu té verde (viridis=verde). O poexo e a piperita son as dúas máis utilizadas aquí para infusión.

O mentraste veu en flor

Mentha rotundifolia

O mentraste ou menta brava nace silvestre nos prados e veigas.

É pouco valorado como menta (algúns dubidan da súa condición e chámanlle falsa menta).

Iso si, cando nos pican as estrugas ou ortigas, resultan moi ben para calmar o pruído... e sempre están alí á beira. Eis, a natureza dános o bo e o malo!

Ai, por certo, a avespa non me picou! Debíalle gustar que a sacase de corpo enteiro... aínda que eu non as tiña todas comigo.

Alfabacas e manxericos

A alfabaca ou albahaca(Ocimum basilicum) ten a folla grande, mentres que o manxerico (Ocimum basilicum minimum) ten a folla pequena.

Os dous son de tamaño pequeno.
Son, na nosa zona, plantas anuais, que se sementan no inicio da primavera e morren antes do inverno. Se os temos no interior, poden vivir un ano máis.

Follas moi usadas na cociña e forte arrecendo. As flores son brancas e tamén cheiran moito.

As propiedades son semellantes nas dúas especies.

O seu cheiro disque repele insectos; por isto, é colocado nas fiestras para que debido ao seu forte aroma non entren mosquitos ao interior e, ao tempo, que aromatice o interior.

Propiedades. Condimentar, medicinal e aromático. Axeitado para tortillas, carnes, peixes, ensaladas ... Condimentar só ao remate de cociñado, sen cocer as súas follas.
Tamén pode tomarse en infusión e facer prebe ou salsas; é fundamental no "pesto" italiano. Mellora as dixestións, evita as flatulencias, é bo para gripes e constipados.

Solo. Rico e ben drenado

Exposición. Moita luz, mais vaille mellor sen demasiado sol directo (o sol do mediodía pode queimar as súas follas).

Reprodución. Por semente, na primavera (tarda uns 15 días en prender).

Se queremos ter un "manjerico" ao estilo minhoto plantar nun tarro de barro varias sementes próximas para que dean forma redondeada e máis vistosa.

Auga

Nimes. Xardín da Fontana

Unha calor insoportable.

As chicharras facendo un ruído monótono e moi pesado.


O ceo ameazando tormenta; tormenta que á fin non chegou.


A auga aí a refrescar.
Agradécese, agradeceuse, nun día así.

Herba luísa

Aloysia triphylla (ou Lippia citriodora)

É a miña planta aromática favorita (tamén foi así para boa parte do alumnado); o seu arrecendo a limón é intenso e moi agradable.

Arbusto de folla caduca que, se non o podamos, acada os 2 - 3 m de altura. As súas follas de cor verde clara soltan un forte e delicado arrecendo a limón cando as rozamos coa man.

Perde as súas follas cando se fan duros os fríos do inverno.

É nativa da Arxentina, Chile e o Perú, do sur de América. Introduciuse en Europa no s. XVIII.

Florece no verán, con pequenas flores brancas en panícula.

Propiedades: Aromática e medicinal (en menor medida condimentar).

Utilízase en infusión para problemas dixestivos; tamén é calmante.

É moi axeitada para licores.

Aromatiza excelentemente aceites e bebidas ou comidas refrescantes. A un cóctel frío apórtalle un toque exótico e aromatizante que o fai perfecto.

Vai ben con peixe.

En aromaterapia aporta calma e benestar polo que é boa para calmar os estados nerviosos.

Aprovéitanse as follas, verdes ou secas.

Poda: É conveniente podala 2 ou 3 veces no ano para manter un tamaño menor, máis redondeada e maior produción de follas. Tamén se pode deixar libre, sen podar.

Solo: Prefire os solos lixeiros e profundos.

Exposición: Sol

Reprodución: Abacelándoa ou emporcándoa (dobrando e metendo algún ramallo no chan ata que bota raíces) e por estacas, de leña dura no inverno e semileñosas na primavera-verán. Aquí, na nosa Terra, non produce sementes viables.

Xardín de tarros

Foto: ?

Aquí vai un xardín plenamente moderno.
Menor consumo de auga e maior comodidade no mantemento do xardín.

Forma, repetición de elementos e cor



A quen non lle gusta?

Verme colorido

Foto: ?

Simpática e chamativa esta miñoca!!

Xardín e xogo (II)

Arte de recorte especial no xardín. Todo para sorprendernos.
O crocodilo, atrapado e partido en dous, antes de chegar á auga; o coello, a espreitar.

Mundo cruel (tamén para o crocodilo).

Paciencia no tempo para darlle forma e sabedoría.
As tesoiras son as amas na topiaria.







Xardíns-xogo... para ver

Xardín e xogo

Un xardín para xogar,
para apañar unha sorpresa (nada, un pequena molladela)
e para levar os meniños.

Olliño onde pisades!

Gustades?

Tromentelo

Thymus caespititius

O seu nome parece ser unha deformación de dúas voces: tomentelo e tormenta.
Tamén é coñecido como tormentelo e trementelo.

- Dime, rapaza bonita,

con que te lavas o pelo?

- Cunha herba do monte

que lle chaman tromentelo.

- Mozas dalá de alá darriba,

con que lavades o pelo?

- Lavámolo cunha pranta do monte
que se chama tromentelo.

Este subarbusto perenne é un tomiño de moi pouca altura que podemos ver ás veces nos nosos montes. Arrástrase polo chan non levantando máis de 15 cm e pode acadar, sen embargo, os 45 cm cara aos lados.
Ao tocar as súas follas solta un forte arrecendo a tomiño.
Flor rosa (tamén lila ou branca). Florece de finais da primavera ao verán.

Axeitado para plantar entre pedras de camiños pouco pisados. Práctico nas rocallas e nos xardíns de baixo mantemento.

Propiedades: aromática, medicinal e condimentar.

Solo: areento e ben drenado

Exposición: soleada

Atrae insectos útiles.

Villandry

Entre os máis grandes xardíns do mundo está, sen dúbida, o do Chateau de Villandry, no val do Loira, en Francia.

Xardín amplo, de vexetais recortados e domesticados polas tesoiras, das cores, dos sentidos, da horta-xardín... Unha delicia!

Só unha pega vin eu, cando alí fun; o seu xardín de aromáticas non me gustou. Hahaha...paréceme que van ter que cursar visita ao Pena de Francia

Feliz

Feliz.
Feliz cada vez que chega un 30 de xuño.
Só este 30 do ano é que...non sei eu ben, pero ten un aquel...que outros días non teñen. Nada. Nin comparación.

Mais este ano non veu de todo feliz: despedidas, xente que un quere e da que se aparta...

O manxerico en Portugal

Foto: Zwigmar

O manjerico (Ocimum basilicum minimum), a "erva dos namorados", é a planta mais popular das festas de S. João tanto no Porto coma en Braga. Algo semellante ocorre coa de Santo António en Lisboa.

É a planta dos namorados ou dos que desexan namoro.

Véndense en tarros dándolle unha forma redondeada. No testo cravan unha bandeiriña na que escriben unha copla ou "quadra" alusiva ás súas calidades, ao San Joao, á festa cos amigos ou ao namoro.

"Ó meu rico Sao Joao, eu gosto de ti assim: a sardinha a pingar no pao e os amigos juntos de mim!!" Olla o meu manxerico, de idea ben orixinal, un cheiriño ben lindo, forma feita sen igual.

A que ben cheira, pois entón, o manxerico fenomenal; cheira a imaxinación vida de quen é habitual

A noite de San Xoán celébrase moito no norte de Portugal, no Minho; celébrase máis aínda que aquí: sardiñas asadas, viño verde, festa popular toda a noite, regalo do manxerico coa correspondente "quadra", o allo porro a pasar polo nariz... Ben, o allo porro xa comeza a escasear e vai sendo substituído para a ocasión polos marteliños de plástico a bater nas cabezas, sexan meniños ou maiores, coñecidos ou non.

Algo distinto, potente e moi vivo para a noite máis pequeniña.
É aí, a un paso.

Endemismo no arrecendario

Thymus mastichina

Xa está; despois de moitas voltas e comprobacións, as flores acabaron de "cantar": temos un endemismo no noso arrecendario.

Ás veces as cousas xorden e veñen dadas. Así, sen querer.
O tomiño maior, ese que aparece acompañando a Gabriel, de 5º, na foto, é un endemismo ibérico, existente só en Portugal e España. Tamén en Galiza.

É verdade, temos un "Thymus mastichina".

Este veu da comarca do Sayago, no suroeste de Zamora. Unha terra con moito granito (este tomiño dáse mellor nos terreos silíceos ca nos calcarios) e con fermosos portóns tradicionais (alí tamén cada vez xa quedan menos).

Festa da Rosa

Neste mes no que as herbas medran por todos os lados, Mos adica un día á rosa.

Rosas con formas bonitas e rosas co mellor arrecendo.
Ai, que pena! Cando queremos máis arrecendo temos que perder un pouco na forma.
Éche o que hai!


Esta noite en Ponteareas, Gondomar, O Porriño...toca traballar (en Bueu e Ares farano pola mañá).

Noites longas de dispoñer polo chan os mellores tapetes floridos. Follas e pétalos (os de rosa este ano andan escasos) conformando un cadro para un momento.

Arte efímera.

Unha árbore para aquí deixar

Xacarandá (Jacaranda mimosifolia)

Unha árbore para deixar aquí, por nós, que imos fóra;
mais aquí, chantada na terra, deixa para sempre a marca da nosa ausencia, que xamais será de todo.

Árbore delicada, nativa do Brasil e de nome brasileiro,
temerosa das xeadas (as "neves" invernías ditas en Mos),
de fermosa e espectacular floración azul (ou azul violácea), en xuño.

Nós recitámoslle un poema moi axeitado para o momento.



Escoita (podes ler en alto):

Árbore,
cando eu marchar has aquí ti quedar.
Has de ver pasar outras xeracións.
Has de oír as cancións
De outros nenos, outras Primaveras.
A carón túa, meu fillo, hei de soñar
as miñas antigas, ilustres quimeras.

Árbore,
Cando eu marchar, has de falar
de min, que te plantei.
E, en cada ramallo novo que brotar,
Serás un xesto meu a perdurar:

- Por ti, de todo,

xamais marcharei …

Francisco Bugalho (adaptación miña )

A 2ª enquisa dixo

Feita a visita da maioría dos grupos ao arrecendario e despois de ter cheirado a gusto

o noso centro aclama á herba luísa como a principal preferida.

En segundo lugar quedaron as mentas (sobre todo o poexo e a menta piperita).

Deseguido, e por esta orde, o tomiño alimonado, a lavanda, a nébeda, o pelargonio aromático,o tomiño, a melisa, o romeu, o fiúncho, incenso, ourego, tromentelo...

A aromática que menos votos recibiu foi a xarxa (a salvia), aínda que cómpre anotar que a santolina foi denostada por moitos dos visitantes que a quixeron mandar para o fondo do recinto escolar a acompañar a ruda, dado, para eles, o seu cheiro tamén desagradable.